Η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που θα συναντήσει κανείς ως συμμετέχοντας σε προγράμματα ESC ή κινητικότητας νέων Erasmus+ εντάσσονται στο φάσμα της μη τυπικής εκπαίδευσης. Τί είναι όμως η μη τυπική εκπαίδευση και γιατί χρησιμοποιείται ως βασική μέθοδος;
Για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα καλύτερα, ας δούμε πρώτα τις άλλες δύο κύριες μορφές μάθησης, τη τυπική και την άτυπη.
Η άτυπη εκπαίδευση είναι η διά βίου διαδικασία από την οποία το άτομο αποκτά γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και αντιλήψεις από τις καθημερινές εμπειρίες και την έκθεση στο περιβάλλον – στο σπίτι, στην εργασία, στο παιχνίδι, από το παράδειγμα και τις στάσεις της οικογένειας και των φίλων, τα ταξίδια, την ανάγνωση βιβλίων. Γενικά, η άτυπη εκπαίδευση είναι μη οργανωμένη και συχνά μη συστηματική.
Η τυπική εκπαίδευση είναι το θεσμοθετημένο, χρονολογικά διαβαθμισμένο και ιεραρχικά δομημένο «εκπαιδευτικό σύστημα», που εκτείνεται από την πρώτη σχολική εκπαίδευση έως τις ανώτερες σπουδές του πανεπιστημίου.
Η μη τυπική εκπαίδευση βρίσκεται κάπου στην μέση μεταξύ των δύο, καθώς διαφέρει από εκείνη της τυπικής κυρίως λόγω της μη δασκαλοκεντρικής προσέγγισης της και από την άτυπη λόγω του ότι υποστηρίζεται από εκπαιδευμένο προσωπικό και της οργανωμένης δομής της. Με άλλα λόγια, είναι ένας πιο βιωματικός τρόπος λήψης γνώσεων και ικανοτήτων, που βασίζεται στην εθελοντική συμμετοχή και είναι επικεντρωμένος στον εκπαιδευόμενο και όχι στην ίδια την πληροφορία. (π.χ. μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης, αθλητικές δραστηριότητες).
Στον τομέα των ESC και Erasmus+, εκείνοι που την χρησιμοποιούν είναι οι youth workers, άτομα που συμβάλλουν στην προσωπική, κοινωνική και εκπαιδευτική ανάπτυξη των νέων.
Εκείνο που κάνει την μη τυπική μάθηση να ξεχωρίζει είναι η στοχευμένη καλλιέργεια προσωπικών δεξιοτήτων (όπως η ανάληψη πρωτοβουλιών, η επιχειρηματικότητα) αλλά και κοινωνικών (όπως η συνεργασία, η επικοινωνία), που δίνουν στην μάθηση πιο ρεαλιστικό χαρακτήρα και κεντρίζουν έτσι το ενδιαφέρον του εκπαιδευόμενου, κάνοντάς τον να αναλαμβάνει τα ηνία της μαθησιακής του πορείας.
Όσον αφορά στην αναγνώριση της ενασχόλησης στον τομέα της νεολαίας και στη μη τυπική εκπαίδευση, λόγω των διαφορετικών κοινωνικών, εκπαιδευτικών ή πολιτικών παραγόντων, υπάρχουν ευρείες κοινωνικές διαφορές. Πράγμα που την κάνει μη ευρέως αναγνωρισμένη στην Ελλάδα, αφού συνήθως δεν πραγματοποιείται από επικαιροποιημένους φορείς. Αυτό το κενό προσπαθεί να καλύψει το Youthpass, το πιστοποιητικό που διεκδικεί κανείς μέσω της συμμετοχής του σε προγράμματα ESC και Erasmus+. Θα μιλήσουμε για αυτό την επόμενη Τετάρτη.