Έχουν περάσει περίπου δύο μήνες από τότε που μια φίλη μου είχε αναφέρει το σπίτι πρώτης φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων μεταναστών του Associazione Comunità Papa Giovanni xxiii στη Reggio Calabria. Κάπως έτσι τότε, μπήκε στο μυαλό μου η ιδέα vα επισκεφθώ και εγώ αυτό το σπίτι και να συμβάλλω όσο περισσότερο μπορώ στις δράσεις που διοργανώνονται εκεί.
Διασχίζοντας περίπου 1.000 χιλιόμετρα, έφτασα στο σημείο αναφοράς, τη Reggio Calabria. Το σπίτι αυτό έχει πέντε μήνες λειτουργίας και φιλοξενεί ασυνόδευτους ανήλικους, οι οποίοι φτάνουν στο λιμάνι της Reggio Calabria. Συγκεκριμένα, λειτουργεί ως εξής: με το που φτάσουν οι ασυνόδευτοι ανήλικοι στο λιμάνι με ένα πλοίο από τη Frontex (ευρωπαϊκός οργανισμός για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και αφότου περάσουν τους προαπαιτούμενους ελέγχους, η επόμενη στάση είναι το σπίτι της A.C.P.G.. Εκεί τους παρέχεται ασφάλεια, προστασία, διαμονή, διατροφή και η δυνατότητα εκμάθησης της ιταλικής γλώσσας από εθελοντές του φορέα. Με το πέρασμα του χρόνου, επόμενος στόχος είναι η εγγραφή στο σχολείο και η συμμετοχή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία, προκειμένου να επιτευχθεί η ομαλότερη ένταξή τους στην τοπική κοινωνία.
Μετά από τρεις ημέρες διαμονής στο σπίτι, και εφόσον είχε προηγηθεί μια σχετική εκπαίδευση, πήγα και εγώ στο λιμάνι, προκειμένου να υποδεχτώ ένα πλοίο με μετανάστες που έφτανε στις 8 το πρωί και μετέφερε 450 ανθρώπους. Κατά βάση, οι περισσότεροι από τους επιβάτες ήταν από τη Νιγηρία και την Ερυθραία, ενώ λίγοι από αυτούς προέρχονταν από χώρες της Ασίας. Δεν είχα παρά να προσφέρω τα βασικά, όπως φαγητό και παπούτσια. Η μικρή και μηδαμινή (και εκφράζομαι έτσι γιατί στην ουσία δεν κάνεις κάτι ιδιαίτερα δύσκολο, απλά βλέποντας τα χαμόγελα από την απέναντι πλευρά, νιώθεις κάτι απερίγραπτο) μορφή αλληλεγγύης, σε κάνει να νιώθεις τόσο όμορφα. που θέλεις να κάνει κάθε φορά όλο και περισσότερα.
Η μεγάλη αντίθεση έγινε αντιληπτή κι από εμένα, όταν επισκέφθηκα το σπίτι πρώτης φιλοξενίας μεταναστών του κράτους. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα σχολείο όπου φιλοξενούνταν 500 περίπου άνθρωποι, οι οποίοι αναμένουν με υπομονή και χαμόγελα να περάσουν στο “επόμενο βήμα”. Κι όμως, σε ένα χώρο που δε σέβεται σε κανένα βαθμό την ανθρώπινη υπόσταση, βλέπεις πως υπάρχουν άνθρωποι χαμογελαστοί, ακριβώς επειδή έχουν σημαντικό λόγο να βρίσκονται εκεί. Ωστόσο, το θετικό στοιχείο είναι πως υπάρχουν κι εκείνοι οι άνθρωποι που απλά προσφέρουν λίγο από το χρόνο τους, περνώντας κάποιες ώρες μαζί τους και κάνοντας διάφορες δραστηριότητες. Το ακόμη πιο όμορφο είναι πως, οι άνθρωποι αυτοί, βλέπουν αυτό που κάνουν με απόλυτη ανιδιοτέλεια.
Μην ξεχνάμε άλλωστε πως...
Οι λόγοι αύξησης των μεταναστευτικών ροών είναι πολλοί και διάφοροι. Από τη μία, οι πολεμικές επιχειρήσεις και οι εμφύλιοι πόλεμοι στις χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής, έχουν ως αποτέλεσμα την αποσάθρωση ολόκληρων κοινωνιών και τη φυγή χιλιάδων ανθρώπων. Από την άλλη, η φτώχεια και η στέρηση ακόμη και των βασικών αγαθών στις χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου, κάνουν πολλούς ανθρώπους να αφήνουν τα σπίτια τους με την ελπίδα να βρουν μια καλύτερη ζωή. Όσο το καπιταλιστικό σύστημα υπάρχει, τόσο θα συνεχίσει να υπάρχει και η ακούσια μετανάστευση.
Αυτό που με θύμωνε περισσότερο, πριν ακόμη έρθω σε επαφή εκ των έσω με αυτές τις καταστάσεις και τις συνθήκες, ήταν το κράτος. Στη μικρή μου πραγματικότητα όλα οφείλονταν στο κράτος. Το κράτος είμαστε εμείς και ο τρόπος που δρούμε και κινούμαστε μέσα σε αυτό. Αυτό είναι το δικό μας μερίδιο ευθύνης. Από την άλλη, είναι και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία με νόμους φαίνεται να περιορίζει τους ανθρώπους και, κατά τη γνώμη μου, να τους "εγκλωβίζει" σε σύνορα. Τελικά, η επίλυση του θέματος θα έρθει μόνο όταν όλοι θα αναλάβουμε τις ευθύνες που μας αναλογούν. Όλοι, κράτη, πολίτες και ενώσεις.
Κατερίνα Τριανταφύλλου
